صفحه اصلی تماس با ما

اقتضائات زمان و اسنتباط احکام فقهی

قواعد فقه

نقش اقتضائات زمان و مکان در استنباط احکام فقهی اسلام چیست؟

احکام فقهی در اسلام دارای تقسیماتی است، مانند احکام تکلیفی و وضعی، احکام واقعی و ظاهری، احکام حقیقی و طریقی، احکام اولیه و ثانوی و احکام ثابت و متغیر و... .

آنچه مورد سؤال است، چهار قسم اخیر (احکام اولیه، ثانویه، ثابت و متغیر) است.

اگر در حکمی عروض حالتی مانند اکراه، ضرر، عسر و حرج اخذ نشده باشد، حکم اوّلی و اگر آنها اخذ شده باشد، حکم ثانوی است. اگر گفته شود: «روزه بر هر مکلفی واجب است» این وجوب، حکم اوّلی است، و اگر گفته شود: «گر روزه موجب ضرر باشد، حرام است»، این حکم ثانوی است که عنوان ضرر بر حکم شرعی عارض شده و حکم اولیه وجوب را به حرمت ثانویه تبدیل کرده است یا حکم اولیه خوردن مردار، حرمت است، اما اگر خوردن مردار سبب نجات جان انسان شود به حکم ثانوی اضطرار واجب است.

ملاک تغییر حکم اولی به ثانوی، صدق عنوان ضرر و حرج و... می باشد و به مقدار ضرورت و صرفاً در زمان ضرورت حکم ثانوی باقی است و یا هنگام تزاحم براساس اهم و مهم حکم ثانوی صادر می شود، مثل تزاحم مالکیت فرد بر خانه خود و ضرورت ساخت خیابان که اگر چه تصرف در ملک دیگری بدون اجازه حرام است، اما از باب اهم و مهم و اهمیت بیشتر نیاز جامعه به این گونه امور با پرداخت پول ملک به صاحب آن، خانه اش تصرف می شود. احکام حکومتی نیز از همین موارد ضرورت و از باب اهم و مهم است.

احکام اسلام هر چند ثابت هستند و در طول زمان تغییر نمی یابند «حلال محمد حلال إلی یوم القیامه و حرامه حرام إلی یوم القیامة»، اما احکام پنج گانه که وجوب، حرمت، استحباب، کراهت و اباحه هستند دارای موضوعاتی هستند که از طرف شارع به حسب خصوصیت هر موضوع، یکی از آن احکام بار شده است. اگر در طول زمان و نسبت به هر مکان برای موضوع، تغییر حاصل نشود، احکام ثابت و تغیرناپذیر باقی می مانند، اما اگر موضوع تغییر کرد، حکم نیز با توجه به تغییر موضوع، عوض خواهد کرد.

تغیر موضوع احکام به دو صورت است: درونی و بیرونی.تغییر موضوع درونی مانند اینکه:سگی که نجس العین، است در نمک زار تبدیل به نمک شود یا آب نجس تبدیل به بخار یا شراب به سرکه تغییر یابد. در این موارد حکم با تغیر موضوع از نجاست به طهارت تغییر می کند.

تغییر موضوع بیرونی:مثل آنجا که روابط اجتماعی یا اقتصادی نسبت به موضوعی تغییر کند که دیگر آن موضوع سابق به حالت قبل باقی نیست و به خاطر تغییر موضوع، حکم نیز تغییر می کند، مثل فتوای میرزای شیرازی برای تحریم تنباکو که گفت: الیوم استعمال تنباکو... نگفت برای همیشه، بلکه به مقتضای امروز که امر مباحی مانند کشیدن قلیان و استفاده تنباکو، ابزار سلطه استعمار شده است، دیگر آن موضوع بر عنوان اباحه خود باقی نیست و تغییر کرده است تبدیل حرمت می شود.

 ما در اسلام قائل به نسخ نیستیم، یعنی بعد از دوره کامل شدن احکام در زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و سلم دیگر احکام اسلامی قابل تغییر نیست، اما تغییر مصداق و موضوعات احکام، امری است که به ناچار در طول زمان رخ می دهد و به تبع آن احکام تغیر می پذیرد.

از همین موارد است، تغییر مصداق یک عنوان که موضوع حکم شرعی است، مانند آلت قمار بودن که موضوع حرمت است، اما عنوان قمار در هر زمان مصداق خاص خودش را دارد که اگر موردی مانند شطرنج بنابر فتوای بزرگانی مانند امام(ره) از عنوان قمار خارج شود و در عرف جامعه دیگر آلت قمار حساب نشود، حکم حرمت نیز عوض شده و تبدیل به جواز می شود.

احکام

ما در اسلام قائل به نسخ نیستیم، یعنی بعد از دوره کامل شدن احکام در زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و سلم دیگر احکام اسلامی قابل تغییر نیست، اما تغییر مصداق و موضوعات احکام، امری است که به ناچار در طول زمان رخ می دهد و به تبع آن احکام تغیر می پذیرد. شهید مطهری بر خلاف اخباریین که اصرار به انداختن تحت الحنک (بخشی از دستار یا عمامه که پس از گذراندن از زیر چانه ، به دور سر می بندند.) دارند، از مرحوم فیض کاشانی نقل کرده است: در صدر اسلام مشرکین شعاری داشتند و آن این بود که تحت الحنک ها را از بالا می بستند و اگر کسی تحت الحنک را از بالا می بست، شعار آنها را پذیرفته بود و به قول امروزی ها آرم آنها را گرفته بود. اینکه دستور دادند شما تحت الحنک ها را بیندازید، خود تحت الحنک موضوعیت ندارد، مخالفت با شعار مشرکین موضوعیت دارد، یعنی مسلمانان نباید شعاری که مشرکین دارند انتخاب کنند و این تا وقتی بود که مشرکین وجود داشتند و چنین شعاری داشتند، اما امروز که نه آن مشرکین وجود دارند و نه شعارشان، دیگر تحت الحنک انداختن لزومی ندارد و دیگر موضوعیت ندارد. بعد شهید مطهری اضافه می کند: آیا مرحوم فیض با این حرف، حکم اسلام را نسخ کرده است؟ خیر او این دستور را خوب درک کرده و با اجتهادی که قوه ی محرّکه اسلام است، حکم اسلام را درست آورده است.1

نقش اجتهاد در فرایند استنباط احکام و مقتضیات زمان چیست؟

فقیه جامع الشرایط با تکیه بر اصول و مبانی، احکام را بر موضوعات تطبیق می دهد و یا در تغییر موضوعات و کاربرد آنها اجتهاد می کند. اجتهاد راهی است برای استنباط احکام شرعی از مبادی نقلی و عقلی. امام صادق علیه السلام فرمود: «انما علینا ان نلقی الیکم الاصول و علیکم ان تفرّعوا»؛ بر ماست که اصول را برای شما بیان کنیم و بر شماست که فروعات را استنباط کنید».2

این توصیه در زمان خود ائمه علیهم السلام صادر شده است و مجتهد اسلام شناس و آگاه بر شرائط گوناگون، در تحولات از باب اهم و مهم یا تغییر مصادیق و موضوعات، احکام را با تحولات زمانی تطبیق می دهد و هیچ گاه در مواجهه با موضوعات متغیر و موضوعات ثابت ، در تطبیق اصول بر فروعات و بدست آوردن احکام برای موضوعات، دچار توقف نمی شود.

 

منابع برای مطالعه بیشتر:

1- مجموعه آثار شهید مطهری؛ ج 3، و 21.

2- انتظارات بشر از دین؛ عبدالله نصری.

3- حکومت اسلامی و ولایت فقیه؛ آیت الله مصباح یزد.

 

منبع : مجموعه مقلات ره توشه راهیان نور

 محمدی_گروه دین و اندیشه تبیان


1- مجموعه آثار شهید مطهری، ج 3.

2- وسائل الشیعه، ج 27، ص 61.

 

توجه : در صورت ناقص بودن مطلب لطفا به لینک منبع مراجعه بفرمایید.
 برچسب ها : 

زمان

احکام

فقهی

اقتضائات

استنباط

 منبع : Tebyan.net   لینک منبع : اقتضائات زمان و استنباط احکام فقهی
مطالب مرتبط  با اقتضائات زمان و استنباط احکام فقهی
اقتضائات زمان و استنباط احکام فقهی
اقتضائات زمان و اسنتباط احکام فقهی نقش اقتضائات زمان و مکان در استنباط احکام فقهی اسلام چیست؟ احکام فقهی در اسلام دارای ت ...
زمانی که در رحمت به روی زندگی ها بسته می شود!
زمانی که در رحمت به روی زندگی بسته می شود!! نباید از بستگان بینواى خود رو برگردانید و از آنان چیزى را دریغ‏ کنید که نگاه داش ...
زمانی که مذهب اعلام می شود!
زمانی که مذهب اعلام می شود! عبودیت، صراط است، و صراط عبودیت و از عبودیت و صراط است که آدمی را به سبل هدایت می‌کنند: ...
چه زمان قلب دچار قساوت می شود!؟!
چه زمان قلب دچار قساوت می شود؟ قلب گاهی دارای رقت است و گاهی هم دچار ضعف می شود. ممکن است کسی بگوید من در تمام مدت عم ...
زمانی که نفرین اثر می کند!!
زمانی که نفرین اثر می کند!! از امام محمد باقر (علیه السلام) منقول است كه فرمود: چون لعنت از دهان شخص بیرون بیاید، میان او و  ...
توبه چه زمانی قبول می‌شود؟
توبه چه زمانی قبول می‌شود؟ در روایات ائمه بزرگوار معصومین (علیهم السلام) تصریح شده است که بهترین خطاکاران توبه‌گرانن ...
چرا در زمان آمدن باران دعا بیشتر مستجاب می شود؟
چرا در زمان آمدن باران دعاها بیشتر مستجاب می شود؟ از زمان هایی که توصیه به خواندن دعا در آن شده، هنگام نزول باران است؛ دل ...
زمان دقیق استجابت دعا!
 زمان دقیق استجابت دعا! هر سوال و هر خواسته ای از خدا، یک پاسخ قطعی در مقابل دارد. این خیلی مهم است و باید بندگان مومن خدا آ ...
زمان دقیق صدقه دادن خداوند متعال
زمان دقیق صدقه دادن خداوند متعال رسول خدا(صلی الله علیه و آله) می فرماید: «سحرخیزی مبارک است و همه نعمت‌ها به ویژه روز ...
زمانی که دعا خوب می گیرد!!
زمانی که دعا خوب می گیرد!! از ثمرات دعا در شب و در حقیقت مهمترین آن جدا شدن آدمی از خود  و کنار زدن آن است، خودی که حج ...
آیا نمازمان مقبول درگاه الهى شده؟
آیا نمازمان مقبول درگاه الهى شده؟  برای اینکه بدانیم نماز ما مقبول درگاه احدیت واقع شده است چه کاری باید بکنیم؟ جایی دیدم ...
مناسبرترین زمان برای بندگی خدا
مناسبترین زمان برای بندگی خدا  بسیاری از ما به این فکر می کنیم  که باید به وظایفمان در مقابل خدای عالم عمل کنیم و کم کاری نک ...
چگونه بفهمیم نمازمان مقبول است؟
چگونه بفهمیم نمازمان مقبول است؟ اگر خواستید ببینید نمازی که خواندید قبول است یا نه، ببینید به فحشا و منکر مبتلا شدید یا ن ...
چه زمانییا رب گفتن‌هایمان حقیقی است؟
چه زمانی"یا رب" گفتن‌هایمان حقیقی است؟ کسی که قصد پروردگار عالم را دارد، طبعاً باید یک : معرفت داشته باشد؛ دو : مقصد شن ...
نیایش مرهم شرک های پنهان و مکرهای زمان
نیایش، مرهم شرک های پنهان و مکر های زمان نیاز ما به نیایش در روزگار سیطره عقل خود بنیاد و شعبده بازی علم غیر وحیانی بیشتر اس ...
فاسد بودن زمانه، جواز گناه ؟!
فاسد بودن زمانه، جواز گناه؟!  هر یک از مردم بر زمانى عیب مى گیرند، در حالى که زمان ما عیبى جز ما ندارد. ما بر زمان خود عیب م ...
آماده نبرد با امام زمان می شویم
آماده نبرد با امام زمان می شویم یکی از کاری‌ترین نقشه‌های معاویه برای جدا کردن مردم از امیرالمؤمنین(علیه السلام)، فرستادن پو ...
جذابیت با صرف کمترین هزینه و زمان
بیشترین جذابیت با کمترین هزینه میل به جذابیت و جلب توجه را همه ما داریم اما ابتدا باید به این سؤالات  پاسخ  دهیم : جذاب باشی ...
از كجا بدانیم نمازمان قبول شده؟!
از كجا بدانیم نمازمان قبول شده؟! روح نماز نماز باز دارنده از فحشا و منكرات است.  نماز و صلات از وصلت و پیوند است، یا از ...
گفتگو با امام زمان
گفتگو با امام زمان ای فرزند احمد! آیا راه ملاقات و دیداری به سوی تو هست؟ پس کی آن زمان فرا می رسد که ما از فیض وجود تو ب ...
دعا از زبان امام زمان (عج)
دعا از زبان امام زمان (عج) خدایا توفیق طاعت و عبادت و دوری از گناه و نیت پاک و شناخت حرمت و عزت و احترام را روزی ما کن. ...
گفتگو با امام زمان
گفتگو با امام زمان تو دلم یه دنیا حرفه که میخوام بگم براتون تو بگو به من کجایی ، تا ببوسم خاک پاتو آقا جو ...
ساخت آسمان خراش از چه زمانی آغاز شد؟
ساخت آسمان خراش از چه زمانی آغاز شد؟   در روزگاران بسیار دور، بناهای بلندی از سنگ و آجربنا می‏شد که برخی از آنها هنوز حیرت ...
زمان‌بندی انجام وظایف سیستم
زمان‌بندی انجام وظایف سیستم در حالی که شما می توانید با استفاده از زمان‌بند ویندوز کارهای خود را به صورت خودکار انجام دهی ...
صرفه جویی در زمان با نکسوس 7
صرفه جویی در زمان با نکسوس 7 تبلت‌ها دنیایی بسیار عجیب و جذاب دارند، طوری که می‌توان گفت هیچ کاربری از هیچ تبلتی به‌طور ...
چگونه در زندگي خودمان در خدمت امام زمان(عج) باشيم؟
چگونه در زندگی خودمان در خدمت امام زمان(عج) باشیم؟ بهترین كاری كه در زمان غیبت می توانیم انجام دهیم، انتظار فرج است. برا ...
پيامبر آخرالزمان
پیامبر آخرالزمان امواج خروشان تاریخ، گاهی اخبار سرنوشت‌سازی از رویدادهای آینده به همراه خود می‌آورند. اما اگر این پیش‌گویی ...
جمع‌آوری قرآن در چه زمان صورت گرفت؟
جمع‌آوری قرآن در چه زمان صورت گرفت؟ همه احادیث می‌رساند که مسلمانان به نگارش قرآن اهتمام می‌ورزیدند و همه قرآن در زمان پی ...
حفظ قرآن را از چه زمانی آغاز کنیم؟
حفظ قرآن را از چه زمانی آغاز کنیم؟ حفظ قرآن در کودکی را برای فرزندانمان فراموش نکنیم عشق و محبت به قرآن کریم در بین عموم ...
اعتبار زمانی قرآن تا کجاست؟!
اعتبار زمانی قرآن تا کجاست؟! همانطور که همه می دانیم قرآن دارای بعد ظاهری و باطنی است و برنامه کامل جهت زندگی. آیا ...
روح از چه زمانی به جسم تعلق می گیرد؟
روح از چه زمانی به جسم تعلق می گیرد؟ آیه 12-14 سوره مومنون وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن سُلَالَةٍ مِّن طِینٍ (12) ...
توصیه امام زمان(عج) به یادگیری زبان‌های خارجی
توصیه امام زمان(عج) به یادگیری زبان‌های خارجی به تحقیق یكی از بزرگترین نعمت هایی كه خداوند متعال به هر انسانی عنایت كرده ...
تأثیرپذیرى قرآن از فرهنگ زمانه
تأثیرپذیرى قرآن از فرهنگ زمانه آیا مى توان ادعا كرد كه تأثیرپذیرى قرآن از فرهنگ ها و دانش هاى زمان نزول و قبول برخى عرفیا ...
چه زمانی علم و دانش نتیجه بخش است؟
چه زمانی علم و دانش نتیجه بخش است؟ علوم بشر محدود است، و آمیخته با هزاران نقطه ابهام و خطاهاى فراوان، و از این گذشته نسبت ...
چه زمان خوردن و آشامیدن ارزشمند می شود؟
چه زمان خوردن و آشامیدن ارزشمند می شود؟ خوردن و آشامیدن با رنگ الهی یكی از گرایش‏های اصلی انسان گرایش به لذت است و یكی از ...
لباس چه زمانی جزء نعمت محسوب می شود؟
لباس چه زمانی جزء نعمت محسوب می شود؟ لباس و پوشش یکی از نعمات الهی برای انسان هاست. پوشش یكی از شئون انسانی است و این شأن ...
شیطان چه زمانی و به چه صورت می‌میرد؟
شیطان چه زمانی و به چه صورت می‌میرد؟ در تفسیر قمی از قول امام صادق، علیه السلام، نقل شده که «یوم الوقت المعلوم » روزی است ...
آخرالزمان از نگاه قرآن
آخرالزمان از نگاه قرآن آخر زمان به معنای واپسین دوران از دنیا است كه به قیامت می پیوندد. این بدان معناست كه دنیا دارای پا ...
جمع آوری قرآن در چه زمانی صورت گرفته است؟
جمع آوری قرآن در چه زمانی صورت گرفته است؟ بسیاری از علمای شیعه، به ویژه متأخرین و محققان معاصر، معتقدند که قرآن در زمان پ ...
نظریه زمان موازی و نظر قرآن
نظریه ی زمان های موازی و نظر قرآن در دانشگاه‌ها و محیط‌های دانشجویی بسیار مطرح می‌شود که «استیون هاوکینگ» با نظریه عوالم موا ...
چه زماني مقابله به مثل جايز است ؟
چه زمانی مقابله به مثل جایز است ؟ گاهی حلم و کظم غیظ نابجا و منفی است، چرا ...
معرفی امت آخرالزمان
معرفی امت آخرالزمان  در آیات 13 و 14 سوره واقعه آمده: «ثلة من الاولیین و قلیل من الاخرین» گروه کثیری از اولین و کمی از ...
شب قدر، زمان تعيين مقدرات است !
وقایعی که در شب قدر پدید آمد ! تعیین مقدرات الهی در شب قدر به وسیله فرشتگان، به شایستگی و میزان ایمان و عمل انسان بستگی د ...
سفر در زمان ممکن است؟
سفر در زمان ممکن است؟ سفر در زمان بی شک یکی از اساسی ترین گنجینه های علمی تخیلی است. در سال 1895 "اچ. جی. ولز" با رمان مع ...
همزمان كردن اقلام آفلاین
همزمان كردن اقلام آفلاین  زمانی كه در حالت آفلاین روی فایلها كار می كردید، تمام كاری كه باید انجام دهید آن است كه دوباره ...
قابل دسترس كردن یك فولدر برای زمان قطع ارتباط
قابل دسترس كردن یك فولدر برای زمان قطع ارتباط  اگر روی دستگاهتان ویندوز XP پروفشنال دارید، می توانید هر فولدر اشتراكی بر رو ...
زمان نزول بیشترین آیات در شأن مولا علی علیه السلام
زمان نزول بیشترین آیات در شأن مولا علی علیه السلام   بیشترین آیات در شأن حضرت علی (علیه السلام ) در کدام ماه نازل شده است ...
با ماشین زمان به عقب بروید
دوباره نوجوان شوید یکی از اصولی که در برخورد با نوجوانان به‌خصوص در مراحل پایانی دوران نوجوانی باید رعایت شود، مشورت و گفت‌و ...
بهترین زمان برای نوشیدن قهوه چه ساعتی است؟
بهترین زمان برای نوشیدن قهوه چه ساعتی است؟ اگر جزو قهوه خورهای قهار هستید و نمی‌توانید از قهوه‌ی روزانه‌تان دل بکنید بای ...
زمانی برای ساعت‌های هوشمند
زمانی برای ساعت‌های هوشمند (قسمت اول) ساعت های هوشمند یکی یکی از راه رسیده‌اند. این مطلب و مطلب آینده گزارشی کامل است از ت ...
زمانی برای ساعت‌های هوشمند
زمانی برای ساعت‌های هوشمند (قسمت دوم) ساعت های هوشمند یکی یکی از راه رسیده‌اند. این مطلب در ادامه مطلب قبل، گزارشی کامل اس ...
بهترین زمان ختنه، قبل از 3 سالگی
بهترین زمان ختنه، قبل از 3 سالگی با وجود آن‌که کمتر در رسانه‌های مختلف درباره آن صحبت شده و حتی گاهی به دلیل خجالت‌های نابج ...
برهنگی کودکان در زمان بازی
برهنگی کودکان در زمان بازی وقتی وارد اتاق شدم فرزندم بخشهای خصوصی بدنش را با بدن دوستش مقایسه می کرد آنها می گفتند در حال د ...
چگونه زمان را بسنجیم؟
چگونه زمان را بسنجسم؟ شاید بدانید که در کامپیوتر ها و دیگر دستگاه های الکترونیکی بازه های زمانی و زمان توسط تایمر سنجیده م ...
امام زمان (عج) را بیشتر بشناسیم
امام زمان (عج) را بیشتر بشناسیم     برخی خصایص و ویژگی های امام زمان (عج) مطابق احادیث و روایات عبارتند از: از خاندان ...
حتما وقتی امام زمان بیاد...
حتما وقتی امام زمان بیاد... می گن وقتی امام زمان علیه السلام بیاد دنیا آباد آباد می شه . و از همه جای زمین گل و گیاه در ...
اینطور منتظر امام زمان (عج) باش
اینطور منتظر امام زمان (عج) باش حاج محمد اسماعیل دولابی در تعبیری زیبا از وظایف منتظران در دوران غیبت می گوید: پدری ...
می‌آیی زمان سواری کنیم؟
می‌آیی زمان سواری کنیم؟ می‌گذرد. مثل برق و باد. طوری که هیچ نمی‌فهمی چه‌طور شب شده است. شب‌ها هم که بدتر. می‌خوابی. دیگر ...
آيا زمان آن فرا نرسيده است
آیا زمان آن فرا نرسیده است ؟ آیا زمان آن فرا نرسیده است که ما را به باغ بهشت بازگردانی؟ آیا زمان آن فرا نرسیده است که س ...
کبریت چه زمانی ساخته شد؟
کبریت چه زمانی ساخته شد؟ در زمان های قدیم برای روشن کردن آتش از سنگ چخماخ، آتش گردان و یا گرداندن چوب در سنگ ها و تولید آت ...
ارزش زمان
ارزش زمان   زمان كمیاب ترین و بنابراین پرارزش ترین دارایی انسان است. زمان تنها دارایی غیرقابل جایگزینی است كه انسان در اخ ...
لباس غوّاصی چه زمان ساخته شد؟
لباس غوّاصی چه زمان ساخته شد؟ انسان از زمانهای گذشته همواره سعی داشته است دنیای مرموز و تاریک آبهای عمیق دریاها و اقیانوسه ...
پسری که با دعای امام زمان متولد شد
پسری که با دعای امام زمان متولد شد در سال ۳۰۵ (ه.ق) در شهر قم که آن روزگار مرکز علماء ، فقهاء و محدثین شیعه بود (و  هنوزهمان ...
زمان رستاخيز طبيعت
زمان رستاخیز طبیعت نوروز زمان تازه شدن، زمان رستاخیز طبیعت و تجدید حیات رستنی ها است. بنابر روایت های علمای شیعه، نورو ...
سالروز آغاز امامت امام زمان (عج)
سالروز آغاز امامت امام زمان (عج)  نهم ربیع الاول، نه تنها نخستین روز امامت امام عصر علیه السلام است، بلكه آغاز دوره ای حیا ...
از چه زمانی چهره آرایی مرسوم شد؟
از چه زمانی چهره آرایی مرسوم شد؟ چون زیبایی و میل به زیبا بودن با فطرت انسان در آمیخته است، منطقی به نظر می‏آید که انسان ا ...
زمانی که مغز گیج می شود
زمانی که مغز گیج می شود! حال به هم خوردگی، یک تجربه سخت و دشوار است. به هنگام تهوع ، ضعف و لرزش داریم، دهانمان بدبو م ...
زمان کودکی
زمان کودکی  من از بین هزاران خاطراتم زمان کودکی را دوست دارم گل همیشه سرخ کودکی را درون سینه خود می‏فشارم زمان کودک ...
همزمان با روزجهاني کودک
همزمان با روزجهانی کودک برگزار می‌شود جشن کودک در قدیمی‌ترین پارک تهران جام جم آنلاین: معاونت اموراجتماعی و فرهنگی شهردار ...
تبريک به امام زمان (عج)
موضوعات
کامپیوتر و اینترنت کامپیوتر و اینترنت
مذهبی مذهبی
تغذیه تغذیه
سلامت سلامت
خانواده خانواده
اسرار خانه داری اسرار خانه داری
علمی علمی
گوناگون گوناگون
مطالب تصادفی
دعای روز سیزدهم ماه مبارک رمضان-فلش
تلاوت عقلی و فجری قرآن
چطور از میوه‌های عید نگه‌داری کنیم؟
خواب و بیداری
یک مسئله ، چندین راه حل
بهترین عمل چیست ؟
چگونه با Autocorrect كار كنیم
حرف حساب نوجوان چیه ؟
خُر و پُف در میان افراد چاق سه برابر شایع‌تر است
فضیلت و خواص سوره طارق
طوفان زحل بزرگتر میشود
جامع‌ترین اطلس بیماری‌های نادر در کشور
در انار خوردن با کسی شریک نشوید !!
معتاد مجرم است یا بیمار ؟
از ماست که بر ماست!
ره توشه ‏هایى از عید فطر
خدا سخت گیر نیست!
خجالت به رسم ایام بلوغ
طلاقی از نوع ثبت نشده!
آیا تیمم بهداشتی است ؟
حمايت از حقوق كارگران و مردم
حر، آزاده ای که لایق شهادت بود
حق انتخاب در کودکان
قرآن و پدیده های زیستی طبیعی
بازار داغ شایعات نمایشگاه سامسونگ
آمار وب سایت
تاریخروزبازدیدکننده
1393/6/26
چهارشنبه 894
1393/6/25
سه شنبه 1243
1393/6/24
دوشنبه 1277
1393/6/23
یکشنبه 1191
1393/6/22
شنبه 1189
1393/6/21
جمعه 1027
1393/6/20
پنجشنبه 1079
تعداد کاربران آنلاین : 3
تمامي مطالب بصورت خودکار و توسط نرم افزار جستجوگر ، گردآوری شده و AdSearch.ir در مورد محتوای مطالب مسئول نمی باشد.