صفحه اصلی تماس با ما

عرفان عملی (2)

در اینجا برای آن كه عرفان نظری با فلسفه و كلام اشتباه نشود و عرفان عملی از دستورات فقهی و اخلاقی تشخیص داده شود، به توضیح مختصری می‌پردازیم:

الف) فرق عرفان با فلسفه و كلام در آن است كه مباحث فلسفه و كلام بر عقل و اندیشه استواراند و هدفشان فهم جهان هستی در اندازه‌ی توان انسان‌هاست. در صورتی كه معارف عرفانی، تنها از راه سلوك و مجاهده به دست می‌آیند. هدف عارف كه فانی شدن در حق و رسیدن به شهود و عیان است با بحث و استدلال قابل دست‌یابی نیست.(1)

ب) فرق عرفان عملی و مباحث فقهی و اخلاقی درعین این كه می‌‌توانند ظاهرا تفاوتی نداشته باشند در دو چیز بنیادی است:

یكی آن كه دستورات عرفانی جز با عمل و تحول گام به گام تحقق نمی‌پذیرد. در صورتی كه به هریك از دستورات فقهی و اخلاقی می‌توان مستقلا عمل كرد. برای نمونه، در عالم سلوك تا، كسی به مقام یقظه نرسد، به مقام توبه دست نخواهد یافت و كسی كه به مقام توكل نرسیده باشد نمی‌تواند به سوی مقام رضا گام بردارد و... اما در قلمرو شریعت می‌توان از دستورات روزه، نماز، زكات و غیره، هریك را مستقلا اجرا كرد و همین‌گونه است در دستورات اخلاقی.

این نوشتار حاوی مطالبی است برای آن كه عرفان نظری با فلسفه و كلام اشتباه نشود و عرفان عملی از دستورات فقهی و اخلاقی تشخیص داده شود

دیگر این كه هدف دستورات دینی و دستورات اخلاقی، تقرب شخص به خدا و كسب فضیلت و سعادت است. اما عرفان عملی همه‌ی اینها را وسیله قرار می‌دهد تا انسان به هدف نهایی خود كه دیدار دوست و فانی شدن در اوست دست یابد.

از این نكته نیز نباید غفلت كرد كه اعمال شرعی نیز دو جنبه دارند: یكی جنبه‌ی اسقاط تكلیف است كه با انجام اعمال این جنبه حاصل می‌گردد. اگرچه در انجام این اعمال تنها به شرایط و آداب ظاهری قناعت شود. مانند كسی كه در ماه رمضان نیت روزه كرد و از مبطلات روزه پرهیز می‌كند. معلوم است كه با همین كار تكلیف روزه را انجام داده است. دیگری جنبه‌ی تقرب به خداست. این جنبه كه هدف اصلی هرگونه پرستش است، دارای درجات و مراتب گوناگون است. زیرا تقرب چنان كه از مفهوم واژه‌اش پیداست، ناظر به كم كردن فاصله است و این فاصله از بی‌نهایت تا صفر قابل ملاحظه است. از این‌رو اعمال در رساندن انسان به هدف براساس كیفیت انجام پذیرفتن آنها متفاوت‌اند.

اعمال دینی همگی در پی هدف والای تقرب به خداوند هستند و هرچه كیفیت عمل بهتر باشد و هرچه سوز و نیاز و صدق و اخلاص بیشتر باشد، نتیجه‌ی بیشتری به دست خواهد آمد و نیز هرچه اعمال به یكدیگر پیوند داشته باشند؛ نتیجه‌ی بیشتر خواهد داشت

خاتم‌بخشی مولای متقیان علی علیه‌السلام در ركوع، از لحاظ كیفیت، یعنی اخلاص و صدق نیت،‌ با اعمال و انفاق‌های دیگران متفاوت بود كه درجه‌ی آن حضرت را تعالی داد و خداوند در كتاب خویش آن را ستود.

بنابراین اعمال دینی همگی در پی هدف والای تقرب به خداوند هستند و هرچه كیفیت عمل بهتر باشد و هرچه سوز و نیاز و صدق و اخلاص بیشتر باشد، نتیجه‌ی بیشتری به دست خواهد آمد و نیز هرچه اعمال به یكدیگر پیوند داشته باشند؛ نتیجه‌ی بیشتر خواهد داشت. مثلا اگر روزه با نماز و نماز با حلال بودن كسب و كار و كسب و كار با نیت انجام تكلیف و خدمت به بندگان خدا همراه و هماهنگ باشد، بهتر و بیشتر انسان را به خدا نزدیك خواهد كرد.

منبع: عرفان عملی در اسلام، دكتر یحیی یثربی صص20-22

 

پیوند به:

عرفان عملی قسمت اول

 


1) البته منظوراین است كه عارف به دنبال آن نیست كه مشاهداتش را در قالب برهان فلسفی بیان كند هرچند كه آن مشاهدات قابل برهان باشند. از این رو می‌بینیم كه برخی از عرفا كه در حكمت و فلسفه نیز استاد بودند به برهانی نمودن مشاهدات عرفا پرداخته‌اند. نمونه‌های آن كتاب تمهید‌القواعد است و از آخرین تلاش‌ها می‌توان اسفار ملاصدرا را نام برد.(سادات منصوری)

توجه : در صورت ناقص بودن مطلب لطفا به لینک منبع مراجعه بفرمایید.
 برچسب ها : 
 منبع : Tebyan.net   لینک منبع : عرفان عملی (2)
مطالب مرتبط  با عرفان عملی (2)
تفاوت عرفان نظری با عرفان عملی چیست؟!
فرق عرفان نظری و عرفان عملی چیست؟ مباحث ارشادی درباره ی انسان شناسی و انسان کامل و توحید و اسما و صفات حق و هستی شناسی همگی ...
دستورالعملی عرفانی در پرتو قرآن
دستورالعملی عرفانی در پرتو قرآن حضرت امام خمینی (ره) در کتاب گرانسنگ چهل حدیث، دستورالعملی عرفانی از استاد عرفان خویش، ح ...
عرفان عملی در اسلام
عرفان عملی (3) پیشینه‌ی تاریخی   عرفان و تصوف اسلامی با اصول و مسایل خود تدریجا پدید آمد. در زیر، سیر تكاملی عرفان اسل ...
عرفان عملی (1)
عرفان عملی (1) عرفان، مفهومی كلی است كه مصداق‌های گوناگونی برای آن برشمرده‌اند. از این‌رو در تعریف و نیز در رد و پذیرش آن ...
عرفان عملی (2)
عرفان عملی (2) در اینجا برای آن كه عرفان نظری با فلسفه و كلام اشتباه نشود و عرفان عملی از دستورات فقهی و اخلاقی تشخیص داده ...
10عملی که باعث انحطاط اخلاقی انسان می شود!!
10عملی که باعث انحطاط اخلاقی انسان می شود! آثار اجتماعى گناه، انحطاط و به عقب برگشتن جامعه است، حتى اگر جامعه‌‏اى به ظاهر پ ...
عملی که ناراحتی اعصاب در پی دارد!
عملی که ناراحتی اعصاب در پی دارد! دروازه عدم تعادل از نگاه شروع می‌شود. نگاه شروع یک فرایند است که سرانجامی جز به هم ریخت ...
3 عملی که قیامتمان را نورانی می کند
3 عملی که قیامتمان را نورانی می کند قهرمان حقیقی کسی است که وقتی شیطان بر قلبش زد و سخت خشمگین شد به طوری که جریان خون ...
عملی که از نوشیدن شراب بدتر است!
عملی که از نوشیدن شراب بدتر است! دروغ از بدترین معایب، زشت ترین گناهان و منشا بسیاری از مفاسد است تا آنجا که یکی از گناها ...
در دشتی از عرفان !
 در دشتی از عرفان!   اماما! در این دشت چه خواندى؟ كه هنوز دشت، از نام تو عرفان دارد. شب از یاد تو عطرآگین است. آسمان ر ...
عملی هم پایه مجاهدت در راه خدا
عملی هم پایه با مجاهدت در راه خدا پروردگارا! من برخی از فرزندانم را در سرزمین بی کشت و زرع در کنار خانه محترم تو سکونت دادم، ...
6عملی که ترمز خشم و عصبانیت را می کشد!
6عملی که ترمز خشم و عصیانیت را می کشد!! خشم در بعضى از روایات به آتش تعبیر شده چرا که اگر بى‌قید و بند، رها شد و آزادانه اع ...
عملی با خاصیت پاک کنندگی مال حرام!
عملی با خاصیت پاک کنندگی مال حرام! همه ما وقتی به گذشته خود نگاه می‌کنیم می‌بینم که زمانی که اطلاعات مذهبی ما کم بوده است ...
تمایلات عرفانی چگونه رشد می کند؟
تمایلات عرفانی چگونه رشد می کند؟ تمایلات انسان از نظر بقا و زوال یکسان نیستند، بعضی از گرایشات در طول حیات انسان ثابت اند. ب ...
چهار عملی که قلب انسان را می‌میراند
4 عملی که قلب انسان را می‌میراند قلب بهترین عضو از اعضاء و جوارح انسان است و در حدیث قدسی داریم که خانه و حرم خدا، قلب ان ...
مراتب و شیوه های عملی امر به معروف
مراتب و شیوه های عملی امر به معروف یکی از بزرگترین و با اهمیت ترین دستورات اجتماعی دین مبین اسلام "امر به معروف و نهی از ...
عملی که 10 گناه را از انسان کم می کند
عملی که 10 گناه را  حذف می‌کند! رفتن به مسجد از مستحبات مۆکد است اما در دین اسلام برای این عمل احکامی صادر شده است تا علا ...
عملی با برکت تر از توبه نیست
عملی با برکت تر از توبه نیست توبه از امور اختصاصى نیست بلكه نسبت به اشخاص و احوال عمومیت دارد و هیچ كس از آن بى بهره ن ...
عملی که مرگ را برایمان راحت می کند
عملی که مرگ را برایمان راحت می کند ! یاد مرگ و منازل آخرت و نیز تفکّر پیرامون عالم قبر و قیامت، مانع سقوط انسان به درّه ت ...
عملی که باعث جوشش رحمت خدا می شود
عملی که باعث جوشش رحمت خدا می شود   خدا دوست دارد که بندگان او به گناهان خود اعتراف کنند. این اعتراف براى خدا هیچ نفعى در بر ...
موضوعات
کامپیوتر و اینترنت کامپیوتر و اینترنت
مذهبی مذهبی
تغذیه تغذیه
سلامت سلامت
خانواده خانواده
اسرار خانه داری اسرار خانه داری
علمی علمی
گوناگون گوناگون
مطالب تصادفی
آیا عمل بر طبق حدس و گمان جایز است؟
خطاهای بزرگ طراحی وب
4گروهی که روزه شان قبول نمی شود
گاهی به او « نه » بگویید
کارت دعوت جشن تولد
معرفی دو نوع مرگ!
سیب خوشمزه
قصه‌ی مهتاب و ستاره
بازیابی پیامک‌های حذف شده
شکی که عشق را می کشد!
رجیستری ویندوز (Security)
تاریكخانه فتوشاپ
می‌خوام یه ماهی باشم
سه جنایت هولناک یزید
هزار راه نرفته
بـاز هـواي سـحــرم آرزوســــت
چگونه با ویندوز 8 شروع کنیم؟
علت دعوای عروس و مادرشوهر
تصویری متفاوت از ماه گرفتگی
ابزاری برای پاک شدن روح
راه درمان کینه و نفرت
علی از حماسه غدیر می گوید
راه درمان قساوت قلب!
ادب عمومی؛ مسواك زدن
رشد کندتر درختان،گرمای بیشتر زمین
آمار وب سایت
تاریخروزبازدیدکننده
1393/1/31
یکشنبه 120
1393/1/30
شنبه 1216
1393/1/29
جمعه 1083
1393/1/28
پنجشنبه 1254
1393/1/27
چهارشنبه 1507
1393/1/26
سه شنبه 1703
1393/1/25
دوشنبه 2009
تعداد کاربران آنلاین : 1
تمامي مطالب بصورت خودکار و توسط نرم افزار جستجوگر ، گردآوری شده و AdSearch.ir در مورد محتوای مطالب مسئول نمی باشد.