صفحه اصلی تماس با ما

عرفان عملی (2)

در اینجا برای آن كه عرفان نظری با فلسفه و كلام اشتباه نشود و عرفان عملی از دستورات فقهی و اخلاقی تشخیص داده شود، به توضیح مختصری می‌پردازیم:

الف) فرق عرفان با فلسفه و كلام در آن است كه مباحث فلسفه و كلام بر عقل و اندیشه استواراند و هدفشان فهم جهان هستی در اندازه‌ی توان انسان‌هاست. در صورتی كه معارف عرفانی، تنها از راه سلوك و مجاهده به دست می‌آیند. هدف عارف كه فانی شدن در حق و رسیدن به شهود و عیان است با بحث و استدلال قابل دست‌یابی نیست.(1)

ب) فرق عرفان عملی و مباحث فقهی و اخلاقی درعین این كه می‌‌توانند ظاهرا تفاوتی نداشته باشند در دو چیز بنیادی است:

یكی آن كه دستورات عرفانی جز با عمل و تحول گام به گام تحقق نمی‌پذیرد. در صورتی كه به هریك از دستورات فقهی و اخلاقی می‌توان مستقلا عمل كرد. برای نمونه، در عالم سلوك تا، كسی به مقام یقظه نرسد، به مقام توبه دست نخواهد یافت و كسی كه به مقام توكل نرسیده باشد نمی‌تواند به سوی مقام رضا گام بردارد و... اما در قلمرو شریعت می‌توان از دستورات روزه، نماز، زكات و غیره، هریك را مستقلا اجرا كرد و همین‌گونه است در دستورات اخلاقی.

این نوشتار حاوی مطالبی است برای آن كه عرفان نظری با فلسفه و كلام اشتباه نشود و عرفان عملی از دستورات فقهی و اخلاقی تشخیص داده شود

دیگر این كه هدف دستورات دینی و دستورات اخلاقی، تقرب شخص به خدا و كسب فضیلت و سعادت است. اما عرفان عملی همه‌ی اینها را وسیله قرار می‌دهد تا انسان به هدف نهایی خود كه دیدار دوست و فانی شدن در اوست دست یابد.

از این نكته نیز نباید غفلت كرد كه اعمال شرعی نیز دو جنبه دارند: یكی جنبه‌ی اسقاط تكلیف است كه با انجام اعمال این جنبه حاصل می‌گردد. اگرچه در انجام این اعمال تنها به شرایط و آداب ظاهری قناعت شود. مانند كسی كه در ماه رمضان نیت روزه كرد و از مبطلات روزه پرهیز می‌كند. معلوم است كه با همین كار تكلیف روزه را انجام داده است. دیگری جنبه‌ی تقرب به خداست. این جنبه كه هدف اصلی هرگونه پرستش است، دارای درجات و مراتب گوناگون است. زیرا تقرب چنان كه از مفهوم واژه‌اش پیداست، ناظر به كم كردن فاصله است و این فاصله از بی‌نهایت تا صفر قابل ملاحظه است. از این‌رو اعمال در رساندن انسان به هدف براساس كیفیت انجام پذیرفتن آنها متفاوت‌اند.

اعمال دینی همگی در پی هدف والای تقرب به خداوند هستند و هرچه كیفیت عمل بهتر باشد و هرچه سوز و نیاز و صدق و اخلاص بیشتر باشد، نتیجه‌ی بیشتری به دست خواهد آمد و نیز هرچه اعمال به یكدیگر پیوند داشته باشند؛ نتیجه‌ی بیشتر خواهد داشت

خاتم‌بخشی مولای متقیان علی علیه‌السلام در ركوع، از لحاظ كیفیت، یعنی اخلاص و صدق نیت،‌ با اعمال و انفاق‌های دیگران متفاوت بود كه درجه‌ی آن حضرت را تعالی داد و خداوند در كتاب خویش آن را ستود.

بنابراین اعمال دینی همگی در پی هدف والای تقرب به خداوند هستند و هرچه كیفیت عمل بهتر باشد و هرچه سوز و نیاز و صدق و اخلاص بیشتر باشد، نتیجه‌ی بیشتری به دست خواهد آمد و نیز هرچه اعمال به یكدیگر پیوند داشته باشند؛ نتیجه‌ی بیشتر خواهد داشت. مثلا اگر روزه با نماز و نماز با حلال بودن كسب و كار و كسب و كار با نیت انجام تكلیف و خدمت به بندگان خدا همراه و هماهنگ باشد، بهتر و بیشتر انسان را به خدا نزدیك خواهد كرد.

منبع: عرفان عملی در اسلام، دكتر یحیی یثربی صص20-22

 

پیوند به:

عرفان عملی قسمت اول

 


1) البته منظوراین است كه عارف به دنبال آن نیست كه مشاهداتش را در قالب برهان فلسفی بیان كند هرچند كه آن مشاهدات قابل برهان باشند. از این رو می‌بینیم كه برخی از عرفا كه در حكمت و فلسفه نیز استاد بودند به برهانی نمودن مشاهدات عرفا پرداخته‌اند. نمونه‌های آن كتاب تمهید‌القواعد است و از آخرین تلاش‌ها می‌توان اسفار ملاصدرا را نام برد.(سادات منصوری)

توجه : در صورت ناقص بودن مطلب لطفا به لینک منبع مراجعه بفرمایید.
 برچسب ها : 

عملی

عرفان

 منبع : Tebyan.net   لینک منبع : عرفان عملی (2)
مطالب مرتبط  با عرفان عملی (2)
تفاوت عرفان نظری با عرفان عملی چیست؟!
فرق عرفان نظری و عرفان عملی چیست؟ مباحث ارشادی درباره ی انسان شناسی و انسان کامل و توحید و اسما و صفات حق و هستی شناسی همگی ...
دستورالعملی عرفانی در پرتو قرآن
دستورالعملی عرفانی در پرتو قرآن حضرت امام خمینی (ره) در کتاب گرانسنگ چهل حدیث، دستورالعملی عرفانی از استاد عرفان خویش، ح ...
عرفان عملی در اسلام
عرفان عملی (3) پیشینه‌ی تاریخی   عرفان و تصوف اسلامی با اصول و مسایل خود تدریجا پدید آمد. در زیر، سیر تكاملی عرفان اسل ...
عرفان عملی (1)
عرفان عملی (1) عرفان، مفهومی كلی است كه مصداق‌های گوناگونی برای آن برشمرده‌اند. از این‌رو در تعریف و نیز در رد و پذیرش آن ...
عرفان عملی (2)
عرفان عملی (2) در اینجا برای آن كه عرفان نظری با فلسفه و كلام اشتباه نشود و عرفان عملی از دستورات فقهی و اخلاقی تشخیص داده ...
10عملی که باعث انحطاط اخلاقی انسان می شود!!
10عملی که باعث انحطاط اخلاقی انسان می شود! آثار اجتماعى گناه، انحطاط و به عقب برگشتن جامعه است، حتى اگر جامعه‌‏اى به ظاهر پ ...
عملی که ناراحتی اعصاب در پی دارد!
عملی که ناراحتی اعصاب در پی دارد! دروازه عدم تعادل از نگاه شروع می‌شود. نگاه شروع یک فرایند است که سرانجامی جز به هم ریخت ...
3 عملی که قیامتمان را نورانی می کند
3 عملی که قیامتمان را نورانی می کند قهرمان حقیقی کسی است که وقتی شیطان بر قلبش زد و سخت خشمگین شد به طوری که جریان خون ...
عملی که از نوشیدن شراب بدتر است!
عملی که از نوشیدن شراب بدتر است! دروغ از بدترین معایب، زشت ترین گناهان و منشا بسیاری از مفاسد است تا آنجا که یکی از گناها ...
در دشتی از عرفان !
 در دشتی از عرفان!   اماما! در این دشت چه خواندى؟ كه هنوز دشت، از نام تو عرفان دارد. شب از یاد تو عطرآگین است. آسمان ر ...
عملی هم پایه مجاهدت در راه خدا
عملی هم پایه با مجاهدت در راه خدا پروردگارا! من برخی از فرزندانم را در سرزمین بی کشت و زرع در کنار خانه محترم تو سکونت دادم، ...
6عملی که ترمز خشم و عصبانیت را می کشد!
6عملی که ترمز خشم و عصیانیت را می کشد!! خشم در بعضى از روایات به آتش تعبیر شده چرا که اگر بى‌قید و بند، رها شد و آزادانه اع ...
عملی با خاصیت پاک کنندگی مال حرام!
عملی با خاصیت پاک کنندگی مال حرام! همه ما وقتی به گذشته خود نگاه می‌کنیم می‌بینم که زمانی که اطلاعات مذهبی ما کم بوده است ...
تمایلات عرفانی چگونه رشد می کند؟
تمایلات عرفانی چگونه رشد می کند؟ تمایلات انسان از نظر بقا و زوال یکسان نیستند، بعضی از گرایشات در طول حیات انسان ثابت اند. ب ...
چهار عملی که قلب انسان را می‌میراند
4 عملی که قلب انسان را می‌میراند قلب بهترین عضو از اعضاء و جوارح انسان است و در حدیث قدسی داریم که خانه و حرم خدا، قلب ان ...
مراتب و شیوه های عملی امر به معروف
مراتب و شیوه های عملی امر به معروف یکی از بزرگترین و با اهمیت ترین دستورات اجتماعی دین مبین اسلام "امر به معروف و نهی از ...
عملی که 10 گناه را از انسان کم می کند
عملی که 10 گناه را  حذف می‌کند! رفتن به مسجد از مستحبات مۆکد است اما در دین اسلام برای این عمل احکامی صادر شده است تا علا ...
عملی با برکت تر از توبه نیست
عملی با برکت تر از توبه نیست توبه از امور اختصاصى نیست بلكه نسبت به اشخاص و احوال عمومیت دارد و هیچ كس از آن بى بهره ن ...
عملی که مرگ را برایمان راحت می کند
عملی که مرگ را برایمان راحت می کند ! یاد مرگ و منازل آخرت و نیز تفکّر پیرامون عالم قبر و قیامت، مانع سقوط انسان به درّه ت ...
عملی که باعث جوشش رحمت خدا می شود
عملی که باعث جوشش رحمت خدا می شود   خدا دوست دارد که بندگان او به گناهان خود اعتراف کنند. این اعتراف براى خدا هیچ نفعى در بر ...
عملی که ثوابش بهشت است!
عملی که ثوابش بهشت است! جامعه ما با باوری که نسبت به شعار «فرزند کمتر، زندگی بهتر» پیدا کرده است باید وقت بیشتری برای همان ی ...
عملی که نزول بلا را حتمی می کند!
عملی که نزول بلا را حتمی می کند امام صادق(علیه السلام) مى فرمایند: «کسى که خشنود شود به مصیبتى که به برادرش وارد شده، از دنی ...
عملی که ایمان را نابود می کند !
عملی که ایمان را نابود می کند ! از مهم تر ین عوامل و زمینه‌های فكری انحطاط فردی و نیز از جمله رذایل اخلاقی می‌توان به عدا ...
عملی که مصیبت را بزرگتر می کند
عملی که مصیبت را بزرگتر می کند شكایت كردن به خداوند، مانعى ندارد ؛ آنچه بد است ، شكایت كردن از خداست . شكایت از خدا ، به م ...
لطیفه ای عرفانی
لطیفه ای عرفانی حکیم فرزانه و مفسر گرانمایه قرآن، آیت الله جوادی آملی، در زمینه اسرار نماز، کتاب گرانسنگی با همین نام به ...
ردپاي استعمار در عرفان سازي 2
اخوان الشیاطین و ردپای فرنگیان   (5) (سخنرانی استاد مصباح یزدی پیرامون تحریف و انحراف در آموزه‌های عرفانی) اشاره: چ ...
منازل سلوك عرفانى در آیینه حج (1)
منازل سلوك عرفانى در آیینه حج (1) مقدمه 1 ـ تمامى اعمال عبادىِ شریعتِ مقدّس، جدا از صُوَر ظاهرى، داراى اسرار و رازهاى شگفت‏ ...
چند نکته عرفانی از اسرار خلقت آسمان ها!!
چند نکته عرفانی از اسرار خلقت آسمان ها !!‌ لطفاً تفسیر آیه 12 سوره فصلت را با رویکرد عرفانی و با منابع معتبر شیعه تبیین ف ...
عملی که ثوابش در قرآن ذکر نشده!
عملی که ثوابش در قرآن ذکر نشده! مناجات با خداوند مهربان انسان را از غفلت و تکبر نجات داده و او را به سمت محبوب خویش حرکت ...
عملی که از فشار روانی نجاتتان می دهد!
عملی که از فشار روانی نجاتتان می دهد! باور به همراهی خداوند و اینکه همه امور در برابر دیدگان او انجام می‌شود، خود عامل تق ...
عملی که در قیامت شگفت زده مان می کند!
عملی که در قیامت شگفت زده مان می کند! قرآن کریم، آخرین پیام الهی، برنامه جامع برای زندگی و سعادت اخروی است که در سرنوشت م ...
عملی که هیچ محدودیتی ندارد
ذکر از نگاه امیرالمۆمنین (علیه السلام) مراد از ذکر قلبی و واقعی ، سبحان الله و الحمدلله و لااله إلا الله و الله اکبر نیست ...
عملی که از ترازوی سنجش محروم است!
عملی که از ترازوی سنجش محروم است! آیه 147 سوره مبارکه اعراف به یکی از مهم ترین پیامدهای تکذیب آیات الهی و بی ایمانی ...
عملی برابر با 70سال عبادت!
 عملی برابر با 70 سال عبادت تَفَكُّرُ ساعَةٍ خَیرٌ مِنْ عِبادَةِ سبعینَ سَنَةً». طبق این روایت شریف، یک ساعت تفکّر از هفتاد ...
عملی که ثوابش ده برابر حج است !
عملی که ثوابش ده برابر حج است یکی از موانع سقوط انسان که از نظر قرآن کریم، در ردیف نماز است، خدمت به خلق خداست. اساساً آیات ...
عملی برتر از دوهزار رکعت نماز مستحبی
عملی برتر از دوهزار رکعت نماز مستحبی ظلم اقتصادی جهان معاصر ،انسان را در انتخاب کار و کسب مال به طور کلی آزاد و رها گذاشته‌ا ...
کدام عرفان؟
کدام عرفان؟ آنچه مي‌خوانيد مقاله‌اي است با عنوان" کدام عرفان؟ "، که سالياني پيش از اين، از قلم روشنگرانه‌ي سيد شهيد ...
عملی مساوی با ثواب حج!
عملی مساوی با ثواب حج! شادی دل پدر و مادر، سرمایه عظیمی است که در کالبد وجود آدمی، روح تازه‌ای دمیده و زندگی او را ...
عرفان اسلامی
عرفان اسلامی عرفان‌ یكی‌ از راه‌های‌ «معرفت‌ الهی‌» است‌ كه‌ از ره‌گذر سلوك‌ و ریاضت‌ معقول‌ و مشروع‌ به‌ دست‌ می‌آید و بر منب ...
مولفه های عرفان خردگرا
مولفه های عرفان خردگرا  در این‌جا به‌ برخی‌ مولفه‌ها و عناصر «عرفان‌ خردگرا در سیره‌ نبوی‌» در دو حوزه‌ عرفان‌ علمی‌ و عملی‌ اش ...
عرفان نبوی
عرفان نبوی   1- فتوای‌ دل‌     درعرفان‌ ناب‌ نبوی‌ و سلوك‌ محمدی صلی الله علیه و آله و سلم انسان‌ عارف‌ به‌ خویشتن‌، ح ...
عرفان نخبگان
عرفان نخبگان   1- عرفان‌ خردگرا در عرفان‌ نبوی‌ عقل‌ پا به‌ پای‌ شهود و دل‌ حضور دارد و حد و قلمرو خویش‌ را می‌شناسد؛ زی ...
توصيه هايي از استاد عرفان حضرت امام (ره)
توصیه‏هایى از آیت الله شاه‏آبادى روح لطیفش تجلى واقعى عرفان و رفتار و خلق كریمانه‏اش نمادى از حضور عالمان آگاه در سطح جامع ...
سلوک عرفانی مرحوم سید علی قاضی
سلوک عرفانی مرحوم سید علی قاضی آیت الله سید محمد حسین حسینى تهرانى در كتاب روح مجرد مى نویسند: یـكـى از دوستان ما كه از ط ...
آیت الله قاضی انسانی در اوج عرفان
آیة الله قاضى انسانى در اوج عرفان   سخن در این مقال از چهره اى است كه باید گفت در روزگاران گذشته كم نظیر و در میان اقران ...
سیره عملی شهیدثانی در تهیه معاش
سیره عملی شهیدثانی در تهیه معاش شهیدثانى با داشتن چنین مقام و شخصیت ‏برجسته علمى و فقهى، در تامین ‏پاره‏اى از ضروریات معا ...
عملیات گوگرد زدایی در فرآیند های شیرین سازی گاز(1)
عملیات گوگرد زدایی در فرآیند های شیرین سازی گاز(1) مقدمه رشد سریع صنعت به خصوص صنایعی كه در آنها سوختهای فسیلی به عنوان من ...
نقشه ی دشمن را عملی نکنیم !
نقشه ی دشمن را عملی نکنیم! نقشه ى کفّار این بود و هست که قرآن را از دست مسلمانان بگیرند، و روحانیت را از منابع دی ...
درمان ضعف عملی در عبادات
درمان ضعف عملی در عبادات شناخت عامل اصلی حرکت است. خمیر مایه ی عمل شناخت است. هسته ی مرکزی رفتار آگاهی است. از این رو ...
اثبات عملی معاد
اثبات عملی معاد پس از 309 سال، مؤمنان خفته در غار از خواب گران برخاستند . در واقع خواب آنان شبیه به مرگ و بیدارى آنها ...
قرآن و عرفان
قرآن و عرفان قرآن کریم، کتاب «هدایت انسان» و تأمین سعادت حقیقی او است؛ کتابِ عرفان، فلسفه، فقه، ریاضیات، جامعه‌شناسى، ‌تاریخ ...
عرفان را از لک لک بیاموزیم!(باران حکمت11)
باران حکمت(11) (تفسیر تمثیلی سوره حمد) عرفان را از لک لک بیاموزیم!   تفسیر آیه شریفه: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ...
تفسیر عملی قرآن
تفسیر عملی قرآن     جاذبة روح‌نواز خمینی عزیز و هنر بزرگ مردانی چون او این است كه آنان نه تنها اسوة هادیان راه حق و كمال ...
نسخه های عرفانی
نسخه های عرفانی ارتباط با قرآن 1- خواندن قرآن نباید مثل کتابهای دیگر باشد اِنَّ القُرآنَ نُزِّلَ بالحُزنِ فاِذا قرَأت ...
تفسیر عرفانی سوره انسان
معرفی کتاب تحفة الفتی فی تفسیر سورة هل اتی   غیاث الدین منصور بن صدر الدین دشتکی شیرازی از فیلسوفان بزرگ حوزه‏ی ...
چهار چيز غريب در جهان (تفسير مخزن العرفان)
چهار چيز غريب در جهان تفسير مخزن العرفان تفسير مخزن العرفان در علومقرآن، نام تفسيري است كه افتخار نگارش آن به نام بانويي ...
چگونه عملی خوب را در كودكان تقویت كنیم؟
چگونه عملی خوب را در كودكان تقویت كنیم؟ بسیاری از كودكان خیلی راحت می توانند بگویند:" ببخشید"،" دیگر این كار را نمی كنم" ...
اینگونه نظم را عملی کنید
اينگونه نظم را عملي کنيد در مقاله ي« براي آنها که مشکل بي نظمي دارند» ، در باره ي تاثير نظم در تعيين اهداف و چگونگي برنامه ر ...
راههای عملی دستیابی به تفاهم
راههای عملی دستیابی به تفاهم 1- در هنگام گفتگو با همسرمان ، با نهایت دقت به مطالب وی گوش فرا داده و آن گونه عمل نماییم ...
امام صادق علیه السلام در رویارویی با عرفان التقاطی
امام صادق علیه السلام در رویارویی با عرفان التقاطی عصر امام صادق علیه السلام عصر پیدایش افکار و عقاید گوناگون در میان مس ...
عملی که آدمی را هم سنگ شیطان می کند !
عالم بی عمل، هم سنگ شیطان کسانی که با زحمت و رنج بسیار، دانش اندوخته و به مقامی رسیده‌اند، ولی به دانش خود عمل نمی‌کنن ...
راههای مقابله با عرفانهای بدلی
راههای مقابله با عرفانهای بدلی وقتی تقاضا برای یک محصول در بازار، از طرف مردم زیاد شود، مسلما باید تولید آن نیز به تناسب بالا ...
سیره عملی امام زمان(عج)
سیره عملی امام زمان(عج) امام زمان(علیه السلام) از آن رو كه وارث همه پیامبران عظیم الشّأن و اولیاى گران قدر الهى است، مجموع ...
بي هويتي و پوچي(معرفي عرفان نوظهور مرلين منسون)
شيطان دست آموز آمريکا بي هويتي و پوچي معرفي عرفان نوظهور مرلين منسون در عصر حاضر يکي از راههاي انتقال مفاهيم و ...
دستوراتي عرفاني از آية الله قاضي
دستوراتي عرفاني از آية الله قاضي مرحوم قاضي اول شب مي خوابيدند بعد نماز مي خواندند و بعد مي خوابيدند و باز نماز مي خوان ...
شرط ورود به عرفان کيهاني چيست ؟!
شرط ورود به عرفان کيهاني چيست ؟! بيان کرامات بزرگان بدون تبيين عرفان ناب اسلام، باعث بروز و ظهور عرفان‌هاي کاذب مي‌ ...
حجاب زن از نگاه عرفانی
حجاب زن از نگاه عرفانی پوشش مناسب در راستای تکامل روحی زن بوده و او را کامل‌تر می‌کند و بد حجابی، حقیقت و شخصیت زن را تخریب ...
شاه‌بیت غزل عشق و عرفان
شاه ‌بیت غزل عشق و عرفان زینب کبری در صحنه تدبیر و درایت و علم و فراست چنان برجسته بود که به عقیله بنی‌هاشم شهرت یافت و اس ...
بحث در قطار بر سر عرفان اوشو
بحث در قطار بر سر عرفان اوشو توی  قطار برای رفتن به اصفهان من و خانمم با یک خانم و آقای دیگه  توی یک کوپه همسفر شده بودی ...
عملی برای سنگین شدن نامه اعمال
عملی برای سنگین شدن نامه اعمال مسافر ، زاد و توشه با خود می برد ، هدفش رفع نیازها و حاجت‏هایی است که در سفر و یا مقصد بر ...
موضوعات
کامپیوتر و اینترنت کامپیوتر و اینترنت
مذهبی مذهبی
تغذیه تغذیه
سلامت سلامت
خانواده خانواده
اسرار خانه داری اسرار خانه داری
علمی علمی
گوناگون گوناگون
مطالب تصادفی
دور ریختنی های هنگام ازدواج!؟
گمشده انسان؛انسان گمشده؟
كلید در بهشت
آشنایی با میانبرهای تربیتی
ایجاد Presentation جدید مبتنی بر قالب طراحی
شگفت‌انگیزترین ربات‌های دنیا
باز كردن یك فایل بوسیله یك برنامه خاص
صرف نظر از قول قاضی نعمان که تنها قائل به اقامت یک ماه و نیم اسراء در شام است و هیچ‌کس پیش و پس از ا
توهم زشتی
بال و بالش
ابرپروژه های فضایی
گزیده ای از احادیث حضرت زینب(سلام الله علیها)
رساله هلويي 29 - اگر اينجا نايستي نمازت باطل است
داستان ازدواج دختر و پسر آدم(علیه السلام) با یکدیگر
باب راس خود باشید
خطرات تلویزیون سه بعدی
شیوه های تغییر نظر همسر
غریبانه !
آداب دست دادن
آموزش چند رسانه‌اي روخواني قرآن مجيد 22 - تنوين به همراه حرف ساکن
منظم بودن
دختران نابغه، پدران تحصیل‌كرده
چطور روشنایی تلویزیون را تنظیم کنیم؟
نامه ای به گالیله
علت یابی و راهیابی مسائل خانوادگی
آمار وب سایت
تاریخروزبازدیدکننده
1393/9/30
یکشنبه 1464
1393/9/29
شنبه 1904
1393/9/28
جمعه 2100
1393/9/27
پنجشنبه 1856
1393/9/26
چهارشنبه 2018
1393/9/25
سه شنبه 2173
1393/9/24
دوشنبه 2349
تعداد کاربران آنلاین : 9
تمامي مطالب بصورت خودکار و توسط نرم افزار جستجوگر ، گردآوری شده و AdSearch.ir در مورد محتوای مطالب مسئول نمی باشد.