صفحه اصلی تماس با ما

محکمات و متشابهات در قرآن

قسمت دوم: نقد نظر علامه طباطبایی

علامه طباطبایی

توجه

آنچه می‌خوانید مقاله‌ای است از مجموعه "محکم و متشابه در قرآن" برای دیدن فهرست این مجموعهاینجارا کلیک کنید.

اشاره

درنوشتار پیشین نظر علامه طباطباییرا درباره آیات محکم و متشابه در قرآن مورد مطالعه قرار دادیم. اکنون بنابر وعده‌ای که داده بودیم نظر جناب استاد سید على اکبر قرشى را که نگاهی انتقادی به نظر علامه دارد تقدیم حضور می‌کنیم:

 

محکمات

در قرآن مجید، آیاتى هستند که معناى آنها واضح و مراد خداوند متعال از آنها معلوم و روشن است . و آنها تقریبا هشتاد درصد قرآن را تشکیل مى‌دهند. و مقدار زیادى از آنها در بادى امر، غیر معلوم مى باشند ولى به وسیله اخبار و آیات دیگر، معلوم مى شوند. همه اینها از اقسام محکمات هستند.

 

متشابهات

اما متشابهات دو قسم هستند؛

قسم اول آنکه:همه قرآن متشابهات است. یعنى در ارشاد، هدایت ، کلمات و معانى شبیه هم مى باشند چنانکه مى فرماید:«اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِیثِ كِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِیَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِینُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ... »1

منظور از (متشابه ) - چنانکه گفته شد - شبیه هم بودن در تفهیم معانى و نشان دادن راه حق و باطل است . "مثانى" جمع "مثنیه" یعنى منعطف شونده، و مراد آن است که مطالب قرآن یکى به دیگرى میل مى کند. و یکى آن دیگرى را بیان و تایید مى کند بى آنکه نقیض یا مخالف هم باشند، چنانکه خداوند متعال مى فرماید:«أَفَلاَ یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَیْرِ اللّهِ لَوَجَدُواْ فِیهِ اخْتِلاَفًا كَثِیرًا»2

 

قسم دوم آنکه :متشابهات در مقابل محکمات است. گویند: "متشابهات" آیاتى هستند که مراد حق تعالى از آنها معلوم نیست ؛ مثل اینکه بگوییم : "آن شیر است" اینجا براى شنونده معلوم نمى شود که آیا مراد "شیر نوشیدنى" است یا "حیوان درنده".

 

به عقیده این جانب مراد از آیات متشابه، آیاتى هستند که از حیث مصداق خارجى و پیاده شدن و خارج ، براى ما نامعلوم مى باشند. وگرنه از لحاظ الفاظ و مفاهیم ، متشابهى در میان نیست . این سخن بعد از نقل آیه آن ، کاملا روشن خواهد شد. آن آیه شریفه این است:«هُوَ الَّذِیَ أَنزَلَ عَلَیْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آیَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِینَ فی قُلُوبِهِمْ زَیْغٌ فَیَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِیلِهِ وَمَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ یَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا یَذَّكَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الألْبَابِ»3

یعنى:خدا آن است که بر تو این را نازل کرده است . بعضى از آن آیات محکمات هستند و آنها اساس کتاب مى باشند و قسمتى دیگر متشابه مى باشند. اما آنهایى که در قلوبشان انحراف هست ، از متشابه پیروى مى کنند براى طلب فتنه و براى دانستن تاویل آن و حال آنکه تاویل متشابه را جز خدا کسى نمى داند. اما آنهایى که در دانش ثابت و استوارند، مى‌گویند: به متشابه ایمان آوردیم همه قرآن اعم از محکم و متشابه از طرف خداست از این سخن جز عاقلان پند نگیرند.

از حضرت رضا صلوات الله علیه نقل شده است: «من رد متـشابه الـقـرآن الـى محـکمه هدى الى صراط مستقیم» یعنى: هر کس که متشابه قرآن را به محکمات آن برگرداند، به راه راست هدایت شده است

در اینجا چند مطلب را بررسى مى کنیم :

 

اول:قرآن مجید به دو قسمت تقسیم مى‌شود "محکمات و متشابهات" و محکمات اساس قرآن است ؛ زیرا آنها کاملا روشن است . و جنبه عملى دارند که مى دانیم و عمل مى کنیم . امام صادق علیه السلام مى‌فرماید:امّا المحکم فنؤمن به و نعمل و ندین به اما المتشابه فنؤ من به و لا نعمل به.4

یعنى: محکم آن است که به ایمان مى آوریم و عمل مى کنیم و متشابه آن است که به ایمان مى آوریم و عمل نمى کنیم.

اما متشابهات آیاتى است که مقصود از آنها متشبه مى باشد. ولى معناى آنها با برگردان به آیات محکم ، معلوم مى شود. در المیزان مى فرماید: محکمات به این جهت "ام الکتاب" نامیده شده که متشابهات به آنها برگردانده مى شوند پس بعض کتاب که متشابهند به بعض دیگر که محکمات هستند برگشت داده مى شود... "متشابه" آن است آیه طورى باشد که به محض شنیدن ، مراد از آن معلوم نباشد تا به آیه محکم برگردانده شود و معنایش معین و معلوم گردد. در آن صورت آیه متشابه نیز محکم مى شود.

قرآن

دوم :آنچه مرحوم علامه و دیگران فرموده‌اند از نظر ما به هیچ وجه قابل قبول نیست و گرنه در این احتیاج نبود که قرآن به دو بخش ‍ محکمات و متشابهات، تقسیم شود، بلکه لازم بود گفته شود: اکثر قرآن محکمات است، عده‌اى از آیات آن که متشابه و مبهم است با مراجعه به آیات دیگر و روایات، معلوم و از محکمات خواهند شد. و دیگر لازم نبود راسخون در علم در مقام تسلیم بگویند:"امنا به [متشابه] کل من عند ربنا".

ظهور و بلکه صریح آیه شریفه در آن است که "محکمات و متشابهات" هر یک در صف مستقلى ایستاده‌اند. و هیچ یک با دیگرى مخلوط نمى شود. و تا قیامت نیز همانطور خواهند ماند. کلام امیرالمؤمنین صلوات الله علیه در این که "متشابهات" قفلهاى ناگشودنى است و تا ابد پرده‌هاى آن برداشته نخواهد شد، صریح مى‌باشد.

آن جناب در خطبه اشباح به کسى که از او خواست تا خدا را توصیف کند، چنین فرمود:«واعلم یا عبدالله ان الراسخین فى العلم هم الذین اغنا هم الله عن الاقتحام على السدد المضروبة دون الغیوب اقرارا بجهل ما جهلوا تفسیره من الغیب المحجوب فقالوا: "امنا به کل من عند ربنا" و قد مدح الله اعترافهم بالعجز عن تناول ما لم یحیطوا بعلمه ، فسمى ترکهم التعمق فیما یکلفهم البحث عنه (عن کهنه ) رسوخا».5

یعنى: بدان اى بنده خدا! راسخون در علم کسانى هستند که خداوند آنها را بى نیاز کرده از داخل شده به درهایى که درهاى غیوب نامیده مى شوند. آنها اقرار مى کنند که تفسیر آن غیبهاى مستور را نمى دانند. لذا در مقام عجز گفته‌اند:"آمنا به کل من عند ربنا"خداوند در مقابل این اعتراف ، آنها را مدح فرموده و عملشان را در ترک تعمق در این گونه حقایق رسوخ در علم نامیده است .

پس معلوم مى شود که این گونه آیات ، پیوسته متشابه خواهند ماند و باید به مضمون آنها ایمان آورد و کشف حقیقت آنها را به خداوند واگذار نمود.

 

سوم:منظور از"متشابهات"به احتمال نزدیک به یقین و به طور اطمینان ، آن است که مصداق خارجى آنها و نحوه پیاده شدن آنها در خارج براى ما نامعلوم است و نامعلوم خواهند ماند. به عبارت دیگر: وقوع خارجى آنها بر ما نامعلوم است .

ناگفته نماند که عده‌اى از آیات شریفه از لحاظ مراد و مقصود متشابه و مجمل هستند؛ مانند بسیارى از آیات احکام و غیره. ولى این گونه آیات با مراجعه به روایات و تاریخ و آیات دیگر مراد از آنها نامعلوم مى شود. آنها به هیچ وجه جزء مشتابهات نمى باشند. اینک ذیلا مقدارى از آیات متشابه را به عنوان نمونه نقل مى نماییم:

 

1 -«وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَیْهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَابَّةً مِّنَ الْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ النَّاسَ كَانُوا بِآیَاتِنَا لَا یُوقِنُونَ»6"چون وعده ما بر آنها تحقق یابد از زمین جنبنده‌اى را براى آنها خارج مى کنیم که با آنها سخن بگوید؛ زیرا مردم به آیات ما یقین ندارند".

این حقیقت به درستى معلوم نمى شود در بعضى از روایات به على - علیه السلام - تفسیر شده است اما یقینى نیست.

 

2 - درباره معراج حضرت رسول صلى الله علیه و آله مى‌خوانیم:«وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَى  عِندَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى  عِندَهَا جَنَّةُ الْمَأْوَى إِذْ یَغْشَى السِّدْرَةَ مَا یَغْشَى  مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغَى  لَقَدْ رَأَى مِنْ آیَاتِ رَبِّهِ الْكُبْرَى»7"این آیات راجع به شب قدر و تعیین سرنوشت در آن مى باشد" ما قرآن را در یک شب پربرکت نازل کرده ایم . ما انذار کننده ایم . هر امر با حکمت در آن شب از هم جدا مى شود، روى فرمانى از جانب ما که ارسال کننده‌ایم".

وقوع خارجى این آیات چیست ، کارها چطور از هم جدا مى شود و نصیب هر کس چگونه به سوى او مى آید. اینها بر ما پوشیده است و تا ابد پوشیده خواهد ماند.

 

4 -«تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ»8"ملائکه و روح در آن شب (شب قدر) براى تمشیت هر کارى با اذن خداوند نازل مى شوند). اما چطور نازل مى شوند؟ و چگونه تمشیت مى دهند و... براى ما نامعلوم است".

5- و از این قبیل است ، جریان اصحاب کهف ، معجزات پیامبران ، حروف مقطعه در اول برخى از سوره هاى مبارکه و...

ملائکه و روح در آن شب (شب قدر) براى تمـشیت هـر کارى با اذن خداوند نازل مى شوند). اما چطور نازل مى شوند؟ و چگونه تمشیت مى دهند و... براى ما نامعلوم است".

چهارم:از حضرت رضا صلوات الله علیه نقل شده است:«من رد متشابه القرآن الى محکمه هدى الى صراط مستقیم»9یعنى: هر کس که متشابه قرآن را به محکمات آن برگرداند، به راه راست هدایت شده است .

به نظر، مى آید که منظور حضرت راجع به بعضى از آیات است که با دقت در آیات دیگر، معناى آنها روشن مى شود؛ مثلا از دیدن آیات«وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ  إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ »10به نظر مى آید که بشر واقعا به چهره خدا نگاه خواهد کرد و - نعوذ بالله - خدا چهره دارد. ولى با دقت در آیات:«لاَّ تُدْرِكُهُ الأَبْصَارُ وَهُوَ یُدْرِكُ الأَبْصَارَ»11و«لَیْسَ كَمِثْلِهِ شَیْءٌ»12معلوم مى شود که مراد، تماشا کردن به نعمتهاى خداوندى است . وگرنه آیاتى که فوقا نقل شد با برگرداندن به آیات دیگر، محکم نخواهند شد.

از امیرالمومنین صلوات الله علیه در ضمن حدیثى نقل شده است که: علت وجود متشابه در قرآن مجید، آن است که مردم خود را از امامان علیهم السلام بى نیاز ندانند و در آموختن قرآن به آنها رجوع کنند«و انما فعل ذلک لئلا یدعى اهل الباطل من المستولین على میراث رسول الله من علم الکتاب ما لم یجعله لهم و لیقودهم الاضطرار الى الایتمار بمن ولاه.»13به نظر مى آید که منظور آن حضرت، آیات احکام و مانند آنهاست که با کمک روایات ، معلوم مى شوند. و بدون رجوع به آنها علیهم السلام حکم خدا را نمى توان از آنها فهمید. و گرنه متشابهاتى که آن حضرت آنها را«سدد مضروبة دون الغیوب » نامیده است، چطور معلوم خواهد شد؛ زیرا ما در عالم ماده و مادى هستیم و از درک ماوراى ماده عاجز مى باشیم . و الله العالم.

 

پنجم:آیاتى از قبیل:«وَجَاء رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا14الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى15فَأَتَى اللّهُ بُنْیَانَهُم مِّنَ الْقَوَاعِدِ16، وَالْمُطَلَّقَاتُ یَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلاَثَةَ قُرُوَءٍ»18که مراد از "قرء" حیض است یا طهر؟ از آیات متشابه نیستند؛ زیرا مراد از آنها روشن مى باشد.

 

ششم:به نظر من، علت وجود متشابهات در قرآن کریم آن است که ما در جهان مادى زندگى مى کنیم و فکر و درک ما در آن محور دور مى زند. و در قرآن مطالبى نقل مى شود که فراتر و وسیعتر از قالب الفاظ است . و به هر صورت که بیان شوند، بر ما روشن نخواهند شد. و عبارات از رساندن حقایق آنها و ما از فهمیدن حقایق آنها، ناتوان خواهیم بود.

برخى گفته‌اند علت وجود "متشابه" در قرآن کریم آن است که خداوند خواسته است با آن ، آیات چند بعدى قرآن را بحث انگیز نگاه دارد تا همیشه زنده بماند.

بعضى نیز گفته‌اند علت وجود "متشابه" آن است که مردم به طرف اولیاء الله بروند و از آنها بخواهند. اما علت اولى را که ما اختیار کردیم ، قانع کننده تر است.

و همچنین به نظر بعضى علت "متشابه"  آن است که قرائن و استثناهاى یک آیه در آیات دیگر و روایات آمده است. و بدون آنها، مقصود از آیه روشن نمى شود. این سخن فى نفسه درست است ولى چون آن آیات به وسیله آیات دیگر و روایات روشن شدند، دیگر متشابهى نمى ماند. و حال آنکه دو صف محکمات و متشابهات ، پیوسته خواهند بود.

 

نگاهى به قرآن، سید على اکبر قرشى

گروه دین و اندیشه - حسین عسگری


1. سوره زمر، آیه 23

2. سوره نساء، آیه 82

3. سوره آل عمران ، آیه 7. مشروح تفسیر آیه در کتاب : تفسیر احسن الحدیث ملاحظه فرمایید.

4. تفسیر عیاشى ، ذیل آیه

5. تفسسیر عیاشى ذیل آیه شریفه این سخنان در خطبه اشباح نیز آمده است .

6. سوره نمل آیه 82

7. سوره نجم ، آیه 14 - 18

8. سوره قدر، آیه 4

9. تفسیر صافى ، از عیون اخبار الرضا (ع)

10. سوره قیامت ، آیه 22 - 23

11. سوره انعام ، آیه 103

12. سوره شورى ، آیه 11.

13. تفسیر صافى به نقل از احتجاج .

14. سوره فجر، آیه 22.

15. سوره طه ، آیه 5.

16. سوره نحل ، آیه 26.

17. سوره بقره ، آیه 229.

 

توجه : در صورت ناقص بودن مطلب لطفا به لینک منبع مراجعه بفرمایید.
 برچسب ها : 

قرآن

نظر

نقد

علامه

طباطبايي

محکم

متشابه

 منبع : Tebyan.net   لینک منبع : محکم و متشابه در قرآن 2 - نقد نظر علامه طباطبايي
مطالب مرتبط  با محکم و متشابه در قرآن 2 - نقد نظر علامه طباطبايي
محکم و متشابه در قرآن 8 - نگاهي به ديدگاه‌هاي آيت الله معرفت
محکم و متشابه در قرآن قسمت هشتم - نگاهی به دیدگاه‌های آیت الله معرفت باسمه تعالی با سلام خدمت کاربران محترم سایت تبیان ت ...
محکم و متشابه در قرآن 9 - قرآن و نظريه مجاهدي خلق
محکم و متشابه در قرآن فهرست شمارگاه این مجموعه   در شماره های قبلی مجموعه حاضر نظرات مشهور درباره تعریف محکم و متشابه ...
محکم و متشابه در قرآن 10 - نقد آيت الله معرفت بر نظريه علامه طباطبايي
محکم و متشابه در قرآن 10 آخرین قسمت این مجموعه: نقد آیت الله معرفت بر نظریه علامه طباطبایی در شماره 6 این مقال نظریه علا ...
محکم و متشابه در قرآن 5 - تاويل؛ معنا و کاربرد آن در تبيين آيات متشابه
محکم و متشابه در قرآن قسمت پنجم: تاویل؛ معنا و کاربرد آن در تبیین آیات متشابه درشماره پیشینگفته آمد که: 1- روشن‏ترین ...
محکم و متشابه در قرآن 2 - معنا و آراء
محکم و متشابه در قرآن قسمت دوم: محکم و متشابه؛ معنا و آراء فهرست مجموعه آنچه گذشت: قاریان جهنمی   هُوَ الَّذِ ...
محکم و متشابه در قرآن - فلسفه وجود متشابهات در قرآن (قسمت سوم)
محکم و متشابه در قرآن قسمت سوم : فلسفه وجود متشابهات در قرآن فهرست مجموعه آنچه گذشت :محکم و متشابه؛ معنا و آراء ...
محکم و متشابه در قرآن 4 - نمونه‌اي از آيات متشابه قرآن
محکم و متشابه در قرآن قسمت چهارم:  نمونه‏هایى از آیه‌های متشابه قرآن‏ فهرست مجموعه آنچه گذشت: فلسفه‌ی وجود آیات متشاب ...
علامه طباطبايي و محکم و متشابه قرآن
علامه طباطبایی و محکم و متشابه قرآن توجه : آنچه می‌خوانید مقاله‌ای است از مجموعه "محکم و متشابه در قرآن" برای دیدن فه ...
محکم و متشابه در قرآن 2 - نقد نظر علامه طباطبايي
محکمات و متشابهات در قرآن قسمت دوم: نقد نظر علامه طباطبایی توجه آنچه می‌خوانید مقاله‌ای است از مجموعه "محکم و متش ...
بسته‌ي تحليلي محکم و متشابه در قرآن
محکم و متشابه در قرآن این مجموعه به کنکاشی جامع در موضوع محکم و متاشبه در قرآن خواهد پرداخت. محورهای اساسی که در این بسته ...
محکم و متشابه (2) - قاريان قرآن جهنمي
قاریان قرآن جهنمی هر کس قرآن را به رأی و نظر خویشتن تفسیر نماید، جایگاهش در آتش خواهد بود آنچه می‌خوانید مقدمه‌ای ...
محکم ترین آیه قرآن کدام است ؟
محکم ترین آیه قرآن کدام است؟ حضرت سجاد(علیه السلام) در یکی از نواهای خویش با پروردگار در صحیفه سجادیه پس از حمد ...
چرا برخی آیات قرآن متشابهند؟
چرا برخی آیات قرآن متشابهند؟ قرآن به کتاب «مبین»(1) و آشکار کننده حقایق برای فهم و هدایت عموم مردم آمده است امّا چرا آیات متش ...
نگاه به قرآن دل را محکم می کند
به قرآن نگاه كنید تا دلتان محکم شود سید محمود مرعشی می‎گوید: به یاد دارم كه وقتی هواپیماهای بمب افكن و موشك انداز عراقی، ش ...
مشکل گشای آیات متشابه قرآن
مشکل گشای آیات مشابه مرحوم آیت اللَّه محمّد هادى معرفت، رحمة الله علیه، مى‏فرمودند : زمانى در نجف اشرف مشغول نوشتن مباحث ع ...
بررسى زبان قرآن در آیات متشابه
بررسى زبان قرآن در آیات متشابه چكیده 1 . مقدمه 2 . آیات متشابه 3 . تاویل چیست؟ 4 . تاویل متشابهات 5 . دید ...
3دلیل محکم برای برپایی عزای حسینی
3 دلیل محکم برای عزاداری حسینی یکی از مراسمات مذهبی که ریشه در آداب و سنن اسلامی دارد و مبتنی بر آیات و روایات می باشد؛ بنا ...
در بهار قرآن؛ قرآن را زنده کنیم !!
در بهار قرآن؛ قرآن را زنده کنیم !! منظور از رمضان، بهار قرآن است چیست؟ آیا چون قرآن در رمضان نازل شده؟ آیا به جهت آنکه در رم ...
2نکته طلایی برای تلاوت قرآن در ماه رمضان
2نکته طلایی برای تلاوت قرآن در ماه رمضان هر ساله، با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان جامعه اسلامی ما توجه ویژه ای به ...
اهمیتی که قرآن برای تهجد قائل است!
اهمیتی که قرآن برای تهجد قائل است! عزّت و شرف مۆمن، در نماز شب است. وجود مبارک پیغمبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) به ...
رابطه محکم نماز شب و افزایش روزی
رابطه محکم نماز شب و افزایش روزی انسان در این دنیا همواره با حوادث تلخ وشیرینی دست و پنجه نرم می کند که هریک به نوبه ...
واکنش پرهیزکاران در مقابل قرآن مجید
واکنش پرهیزگاران در برابر قرآن مجید    آگاه باشید که خیرى در تلاوتى نیست که در آن تدبّر و دقت نباشد، بدانید که خیرى در عب ...
کسانی که در دعا بر آنها محکم بسته است!
کسانی که در دعا بر آنها محکم بسته است! سلسه مباحث اخلاقی آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی در ماه رمضان معاند یعنی کسی که ...
سه دسته نفهم در قرآن !
 سه دسته نفهم در قرآن  علامه امینی روی تخت بیمارستان از او پرسیدند: آقا حالتان چطور است؟ گفت: الحمدلله، بهتر از بدترم. فکر ق ...
محکم ترین دستگیره ایمان
محكمترین دستگیره ایمان عشق و محبت از داشته های فطری انسان است که اگر بی جا مصرف و یا به شکل نادرست از آن استفاده شود آثار مخ ...
چرا برخی قرآن خوانان اینقدر گناه می کنند ؟!
چرا برخی قرآن خوانان اینقدر گناه می کنند ؟! خیلی از آدما رو میشناسم که با وجود این که با قرآن مانوسند،با این حال از روحانیون ...
توصیه قرآن؛ رمز موفقیت همسران
توصیه قرآن؛ رمز موفقیت همسران بر اساس آیات و روایات و سیره معصومین علیهم السلام این نکته اساسی بدست می‌آید که تشکیل خانو ...
کسی که 3بار در قرآن نفرین شده
شخصی که 3 بار در قرآن نفرین شده از اثرات  نیکی کردن به دیگران افزایش عمر انسان است. امام رضا(علیه السلام) فرمودند : برای اف ...
تأکید قرآن بر رابطه عاطفی با خدا
تأکید قرآن بر رابطه عاطفی با خدا تأکیدات فراوان خداوند متعال برای اهتمام به دعا و راز و نیاز با خداوند و تأکیدات منحصر بفرد ...
نماز در آیینه قرآن
نماز در آیینه قرآن نماز بازدارنده از فحشاء و منکرات سوره عنکبوت ، آیه :45 اتل ما اوحی الیک من الکتاب واقم الصلاه ان الصل ...
چگونه قرآن بخوانیم؟
چگونه قرآن بخوانیم؟ آیة الله امجد می‌فرماید: «هر گاه از علامه طباطبایی می‌پرسیدم: چگونه قرآن بخوانیم؟ می‌فرمودند: «توجه داش ...
داستانهای قرآنی
امیر خدابخش خدایا من شما را خیلی دوست دارم. خدایا من می خواهم ...
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستانهای قرآنی
     
داستان های قرآنی
     
داستان های قرآنی
     
داستان های قرآنی
     
حکایات قرآنی
     
حکایات قرآنی
     
حکایات قرآنی
     
حکایات قرآنی
     
حکایات قرآنی
     
حکایات قرآنی
     
حکایات قرآنی
     
حکایات قرآنی
     
موضوعات
کامپیوتر و اینترنت کامپیوتر و اینترنت
مذهبی مذهبی
تغذیه تغذیه
سلامت سلامت
خانواده خانواده
اسرار خانه داری اسرار خانه داری
علمی علمی
گوناگون گوناگون
مطالب تصادفی
بزرگترین میوه ی دنیا
توحيد مفضل 14 - چرا شكم انسان زيپ ندارد؟
محتوای لازم برای آموزش جنسی
کتابدار کوچولو
فیلترینگ خانگی
اریگامی میز
آیا فال نیک و بد واقعیت دارد؟
ماجراجویی‌های تازه خرس پاندا
حضور در محشر فردی یا جمعی؟
فضیلت عید سعید فطر در روایات
نگذار دلت پارکینگ عمومی شود !
اثبات حقیقت نامه های امام زمان(عج)
سنگی که از بهشت به دنیا آمد
آیا زیارت اربعین از مختصات شیعیان است؟
اولین دعای امام حسین(علیه السلام)در عرفه
مشک
بهترین زمان تاخت و تاز شیطان
رجیستری ویندوز (Mice and Keyboards)
تقويم سال 91 را دانلود کنيد
آویشن: معجزه‌ی طبیعت
آیه‌ای که بر عقل سنگینی می‌کند!
نشان کربلا
پنگوئن شکمو
اهل بيت؛ از شام تا مدينه
تفسير موضوعي قرآن کريم 12 - هر کسي که به دنيا مي‌آيد خدا قرآن را بر او نازل مي‌کند
آمار وب سایت
تاریخروزبازدیدکننده
1393/7/9
چهارشنبه 725
1393/7/8
سه شنبه 2221
1393/7/7
دوشنبه 2151
1393/7/6
یکشنبه 1895
1393/7/5
شنبه 1835
1393/7/4
جمعه 1486
1393/7/3
پنجشنبه 1620
تعداد کاربران آنلاین : 13
تمامي مطالب بصورت خودکار و توسط نرم افزار جستجوگر ، گردآوری شده و AdSearch.ir در مورد محتوای مطالب مسئول نمی باشد.